Afturbeygt fornafn er aðeins eitt og það er ekki til í nefnifalli. Er það sig í þf., sér í þgf. og sín í ef. Það er eins í öllum kynjum og báðum tölum. Rétt er að átta sig á því að þegar fornafnið vísar í 1. og 2. persónu eru notaðar samsvarandi myndir persónufornafna (ég meiddi mig; við meiddum okkur; þú meiddir þig; þið meidduð ykkur. En í 3. persónu birtist hið eiginlega afturbeygða fornafn: hún/hann/það/þeir/þær/þau meiddu sig).
Afturbeygða fornafnið beygist þannig:
|
|
kk. – kvk. – hk. |
|
nf – et – ft. |
--- |
|
þf – et – ft. |
sig |
|
þgf – et – ft. |
sér |
|
ef – et – ft. |
sín |
Dæmi:
Þeir meiddu sig; hún skemmti sér; þær fóru heim til sín.
Verkefni
Finndu afturbeygðu fornöfnin.
Þeir þóttust góðir og fundu til sín. Hann hugsar fyrst og fremst um sjálfan sig. Enginn er bóndi nema hann barmi sér. Hann signir sig ávallt áður en hann fer að sofa. Sér grefur gröf. Púlið undanfarna daga sagði fljótt til sín og hann var farinn að kveinka sér fyrr en varði. Hann sagði mér að sig langaði til að læra bókmenntir þó hann treysti sér varla til þess. Hann ætlar að koma í heimsókn til mín þegar hann sér færi á. Ég er ekki með peningana á mér núna en hafðu engar áhyggjur. Ég er ekki eins og þú. Ég hugsa ekki bara um sjálfan mig.
Aukaverkefni :
Ef vísað er í 1. eða 2. persónu í þágufalli eintölu, hvaða orð mundum við þá nota í stað afturbeygða fornafnsins sér?
Svar: Persónufornöfnin mér/þér (ég tyllti mér/ þú skemmtir þér)