14. Staða sagna í setningum.

Í íslensku gildir sú meginregla að sögn í persónuhætti sé í öðru sæti í setningu, næst á eftir hinu svokallaða frumlagi.

 

Í dæmunum kallast sagnirnar umsagnir.

 

Dæmi:

Landsliðið vann alla leiki sína.

Sigrún spilaði vel.

Dómarinn var góður.

 

Sagnirnar í dæmunum hér á eftir eru einnig í öðru sæti. Hvernig má það vera?

 

Dæmi:

Stóru stelpurnar skoruðu mörkin.

Allir áhorfendur fóru glaðir heim.

Markmaðurinn og þjálfarinn eru hjón.

 

Svarið er einfalt. Það er vegna þess að þegar sagt er að sögn sé í öðru sæti er miðað við setningarliði en ekki orð. Í hverjum lið geta verið fleiri en eitt orð. Liðirnir á undan sögn í dæmunum hér að ofan eru nafnliðir. Í þeim er annaðhvort fornafn (t.d. hann, ég, þú) eða nafnorð og orð sem standa með nafnorðinu (t.d. lýsingarorð, sbr. stóru stelpurnar). Um þetta og fleira í sambandi við setningarliði verður fjallað nánar í setningafræðikaflanum.