20. Skáldkonan Hulda (1881–1946)

Skáldkonan Hulda hét réttu nafni Unnur Benediktsdóttir (1881–1946) og tók seinna upp ættarnafnið Bjarklind ásamt manni sínum, Sigurði Sigfússyni Bjarklind sem lengi var kaupfélagsstjóri á Húsavík. Unnur hlaut góða menntun í foreldrahúsum norður í Þingeyjarsýslu en faðir hennar, Benedikt Jónsson, var mikill menningarfrömuður á Auðnum í Laxárdal. Unnur hlaut góða menntun í heimahúsum og síðar einn vetur í Reykjavík. Auk þess fór hún síðar á ævinni í tvær langar utanlandsferðir en slíkt var óvenjulegt á þeim tíma.

Unnur birti sín fyrstu ljóð árið 1901 í kvennablaðinu Framsókn undir nafninu Hulda sem hún notaði æ síðan sem skáldanafn. Fyrsta ljóðabók hennar, Kvæði, kom út árið 1909. Ljóð Huldu vöktu strax athygli, og mörg af fremstu karlkyns skáldum okkar hrósuðu henni, m.a. Einar Benediktsson. Alls komu út eftir Huldu átján bækur, aðallega ljóðabækur en einnig smásögur og skáldsaga.

Þekktasta kvæði Huldu er að öllum líkindum Hver á sér fegra föðurland sem vann til verðlauna á lýðveldishátíðinni á Þingvöllum árið 1944, ásamt kvæði Jóhannesar úr Kötlum, Land míns föður, landið mitt. Bæði þessi ljóð hafa notið gríðarlegra vinsælda sem sönglög. Lagið við ljóð Huldu samdi Emil Thoroddsen en lagið við ljóð Jóhannesar úr Kötlum er eftir Þórarin Guðmundsson.

Hulda samdi þulur og má segja að hún hafi ásamt Theodóru Thoroddsen endurvakið gamla þuluformið. Þula Huldu, Grágæsamóðir, ljáðu mér vængi/ svo ég getir svifið/ suður yfir höf … o.s.frv., lýsir þrá konunnar að komast burtu úr ófrelsinu og fá að kynnast lífi í suðlægari löndum. Grágæsamóðirin gæti þá táknað þá mannesjku sem er frjáls og óháð og getur komist hvert sem hún vill.

Huldu hefur verið skipaður sess í hópi nýrómantísku skáldanna sem fram komu upp úr aldamótunum 1900 þar sem þráin eftir frelsi, ást og fegurð var ríkjandi og mikið lagt upp úr formfegurð og nýstárlegu mynd- og táknmáli. Af öðrum þekktum skáldum sem ortu í svipuðum anda má nefna Jóhann Sigurjónsson, Jóhann Gunnar Sigurðsson, Jóhann Jónsson og Davíð Stefánsson frá Fagraskógi.

Segja má að draumar Huldu um fegurð og frelsi hafi ekki ræst. Hún þurfti að sinna stóru heimili og var afar heilsutæp og nánast rúmföst síðustu æviárin.

Lítil saga um tíðarandann á lýðveldisárinu 1944 gæti verið vísbending um að skáldkonur á þeim tíma hafi verið litnar horauga. Ekki er þó víst að sagan sem slík sé sönn. En þegar það kom í ljós að kvæði hennar, Hver á sér fegra föðurland, hefði verið valið til verðlauna, er sagt að dómnefndarmenn hafi orðið hissa; þeir hefðu haldið að kvæðið væri eftir Davíð Stefánsson frá Fagraskógi (öll kvæðin voru send dómnefnd undir dulnefni). Þannig er í rauninni gefið í skyn að Hulda hefði ekki fengið verðlaunin ef dómnefndarmenn hefðu vitað að kvæðið væri eftir hana!