Setningar skiptast í aðalsetningar og aukasetningar. Byrjum á aukasetningum.
Aukasetningu má skilgreina á eftirfarandi hátt:
Aukasetning er liður í annarri setningu.
Aukasetningar geta því ekki staðið sjálfstæðar.
Dæmi:
Þetta er báturinn sem þótti fallegastur
sem þótti fallegastur er aukasetning (nánar tiltekið tilvísunarsetning). Hún er ekki sjálfstæð og samsvarar lýsingarorði:
Þetta er fallegasti báturinn
Því er hægt að segja að hún sé setningarliður sem stendur í aðalsetningunni (móðursetningunni): Þetta er báturinn og lýsir nánar orðinu báturinn.
Aukatengingar tengja aukasetningar við móðursetningar sínar.
Dæmi:
Konan sagði sögu þegar börnin voru háttuð
Þessum setningum má raða á annan hátt:
Þegar börnin voru háttuð sagði konan sögu
þegar er kölluð aukatenging.
Samtengingar merkja hið sama og tengingar.
Til minnis:
Aðaltengingar: og, en, eða, enda, nema, né
Aukatengingar: að, eð, ef, (minni) en, er, fyrst, hvort, meðan, nema, enda, (eins) og, sem, síðan, uns, þegar, þótt
(Innan sviga: Hér sést að tengingin enda getur bæði verið aðaltenging og aukatenging; það fer eftir merkingu hverju sinni.
Dæmi um enda sem aðaltengingu (í merkingunni líka/ og einnig): Hann sagði mér það ekki enda stóð ég stutt við.
Dæmi um enda sem aukatengingu (í merkingunni ef/ svo framarlega sem): Lögum má breyta á aðalfundi enda sé hann lögmætur)
Eins og víða kemur fram hér á eftir eru setningar gjarnan auðkenndar með hornklofum til glöggvunar, t.d.:
[Jón fór til Ólafsvíkur] en [hann græddi ekki mikið á því]