6. Flokkar aukasetninga

Aukasetningar eru alltaf liður í setningu, aðalsetningu eða annarri aukasetningu.

 

Dæmi:

Reynir kemur [þegar hann er búinn að læra]

Sigrún heldur [að teið sé orðið kalt]

Rúna rak manninn [sem kom alltaf of seint]

 

Í hverri málsgrein hér að ofan eru tvær setningar: Fyrst er aðalsetning og á eftir henni kemur aukasetning (sem er skv. skilgreiningu liður í aðalsetningunni). En eins og við sáum hér að ofan getur aukasetningin stundum staðið á undan aðalsetningunni:

[Þegar Reynir er búinn að læra] kemur hann.

 

Stundum er þessu þannig háttað að aukasetningu er beinlínis stungið inn í aðalsetningu (eða jafnvel aðra aukasetningu).

 

Dæmi:
Maðurinn [sem kom í gær] fór í morgun

Hér fleygar aukasetningin, sem er afmörkuð með hornklofum, aðalsetninguna Maðurinn fór í morgun.

 

Aukasetning getur einnig verið liður í annarri aukasetningu:

Dæmi:
Jón spurði Gunnu [hvort hún teldi [að Sigga ætti að fara]]

 

Aukasetningin hvort hún teldi er hluti aðalsetningarinnar Jón spurði Gunnu. Aukasetningin að Sigga mætti fara er aftur hluti aukasetningarinnar hvort hún teldi.

 

Aukasetningar skiptast í:

atvikssetningar

fallsetningar

tilvísunarsetningar