Einföld skýring á aðalsetningum hljóðar svona:
Allar setningar sem ekki eru aukasetningar.
Eða:
Aðalsetning er setning sem ekki er hluti annarrar setningar.
Verkefni 1
1. Greindu eftirfarandi málsgreinar í setningar. Taktu fram hvort um er að ræða aðalsetningar eða aukasetningar.
Hann varð hvínandi vondur út af engu þegar menn kusu. Ef enginn hreyfir mótmælum ætla ég ekki að setja fundinn fyrr en allir eru komnir. Aldrei hefur fengist meiri afli úr sjó umhverfis Ísland.
2. Semjið:
a) aðalsetningu sem hefst á nafnorði.
b) málsgrein sem er tvær aðalsetningar.
c) málsgrein sem er aðalsetning og aukasetning í þessari röð.
d) málsgrein sem er aðalsetning og tilvísunarsetning í þessari röð.
e) málsgrein sem hefst á aukasetningu, síðan kemur aðalsetning og loks aukasetning.
f) aðalsetningu sem er eitt orð.
g) málsgrein sem hefst á atviksorði.
Verkefni 2
1. Greinið aukasetningar.
Stóð þá eigi lengur á samþykki stúlkunnar og giftist hún prestinum. Búnaðist þeim hjónum vel því að prestskonan reyndist dugleg og hagsýn og virtist hverjum manni vel.
2. Greinið þessar málsgreinar í setningar með lóðréttum strikum. Takið fram hvort um er að ræða aðalsetningar eða aukasetningar.
Drengurinn sem kom hingað í gær fer þegar hann er búinn að ljúka erindinu. „Finnst þér ekki rétt að fylgja honum?“ sagði afi. „Þið getið þá hjálpast að ef eitthvað bjátar á.“