Greinirinn í íslensku er aðeins eitt orð sem beygist í föllum, kynjum og tölu. Er annars vegar talað um lausan greini og hins vegar viðskeyttan greini. Laus stendur greinirinn sér en viðskeyttur greinir bætist aftan við nafnorð. Hér má sjá lausa greininn í öllum kynjum:
- hinn (í karlkyni)
- hin (í kvenkyni)
- hið (í hvorugkyni)
Sú breyting verður á greininum þegar honum er bætt aftan við nafnorð að þá fellur h-ið niður og stundum einnig i. Eftir stendur þá (i)nn, (i)n, (i)ð.
Hér má sjá dæmi um nafnorð með greini:
|
Eintala |
Fleirtala |
|
|
Höfum sífellt í huga notagildi málfræðinnar, t.d. þegar kemur að stafsetningunni. Hér að ofan var minnst á að lýsingarorð sem enda á in/inn hafa jafnmörg n og greinirinn. Með það í huga eigum við ekki í vandræðum með fjölda n-a í orðum eins og flókinni reglu, hygginni konu, fyndinnar stúlku o.s.frv. (hinni flóknu reglu, hinni hyggnu konu, hinnar fyndnu stúlku).
Spurning: Hvernig er fyndinn maður í þf.et.?
Svar: fyndinn mann (hinn fyndna mann).
Verkefni 1
Beygðu lausa greininn í hvorugkyni í eintölu og fleirtölu.
Verkefni 2
Finndu orðin sem eru með greini í textanum hér fyrir neðan.
Síðari rannsóknir sýna að þéttikjarnar í loftlögunum yfir hafinu eru sannanlega fleiri á sumrin og jafnframt því nær sem dregur miðbaug og að DMS-innihaldið í hafskorpunni sýnir sama munstur. Þetta er, að dómi vísindamannanna, áhrifamikil sönnun þeirrar kenningar þeirra að þörungarnir séu eins konar hitastillir sem stjórnar og jafnar hitann á jörðinni. James Lovelock telur að þessi lífshringur, sem hingað til hefur verið horft fram hjá, geti haft jafnmikla þýðingu fyrir loftslag jarðarinnar og gróðurhúsaáhrif koltvísýringsins, ef ekki meiri.