2.3 Staða atviksorða

Staða atviksorða í setningu er margvísleg. Þau standa oft með sögnum og lýsa merkingu þeirra. Af því er hið alþjóðlega nafn þeirra runnið: adverb = með sögn.

Dæmi:
Mér líður vel. Henni líður illa. Hann kemur seint. Hún kemur snemma.

Sum atviksorð standa með öðrum atviksorðum.

Dæmi:
Mér líður hryllilega illa (hér er hryllilega atviksorð, rétt eins og orðið illa).

Enn önnur atviksorð standa með lýsingarorðum.

Dæmi:
Þessi ís er mjög góður. Liturinn á húsinu er sérstaklega fallegur.

Atviksorðið ekki stendur með allri setningunni – á við alla setninguna.

ekki

Ekki er atviksorð.  Það er mjög sérstakt og á við heila setningu.  Hefur svipað gildi og mínus í stærðfræði. 

Dæmi:

Jón kemur – Jón kemur ekki. 

Verkefni 1

Hugsið ykkur sögnina að borða. Finnið 10 atviksorð sem standa með henni og þrengja merkinguna.

Verkefni 2

Hver af atviksorðunum hér að neðan geta staðið með sögnum, lýsingarorðum eða öðrum atviksorðum? Nefndu dæmi eins og sýnt er í töflunni hér fyrir neðan.

Dæmi:

Verkefni 3

Ýmis önnur orð en spurnaratviksorð byrja á hv-. Athugaðu listann hér á eftir og finndu þau orð sem ótvírætt eru atviksorð. Semdu setningar þar sem fram kemur hver orðflokkurinn er í hverju tilviki:

hvaða, hvaðan, hvaðanæva, hvar, hve, hvenær, hver, hvergi, hvernig, hvert, hví, hvílíkur, hvor, hvorugur.